Valstopblokken

Wat is een valstopblok?

Een valstopblok is een automatisch oprollend valstopapparaat dat een gebruiker met een geschikt ankerpunt verbindt. Het wordt ook wel een automatisch valstopapparaat, automatisch valbeveiligingsapparaat of zelfoprollende vallijn genoemd.

In de behuizing bevindt zich een oprolmechanisme met een textiele band of staalkabel. Bij normale beweging rolt het verbindingsmiddel automatisch in en uit. Hierdoor blijft er zo weinig mogelijk overtollige lengte tussen de gebruiker en het ankerpunt aanwezig.

Bij een snelle, plotselinge beweging activeert het interne remmechanisme. Het valstopblok blokkeert vervolgens de band of kabel en helpt de valafstand en optredende krachten te beperken.

Waarvoor wordt een valstopblok gebruikt?

Valstopblokken worden gebruikt bij werkzaamheden waarbij bewegingsvrijheid nodig is, maar tegelijkertijd een risico op vallen bestaat. Denk aan:

• Werkzaamheden op daken
• Gebruik op steigers en staalconstructies
• Onderhoud aan machines en installaties
• Werkzaamheden in magazijnen
• Klimmen op ladders en masten
• Werkzaamheden in besloten ruimten
• Industrie en machinebouw
• Bouw- en montagewerkzaamheden
• Laden en lossen op hoogte

Afhankelijk van de lengte en uitvoering kan een valstopblok boven de werkplek worden gemonteerd of aan een horizontale of verticale constructie worden gebruikt. Niet ieder valstopblok is echter voor iedere montagepositie geschikt.

Hoe werkt een automatisch valstopapparaat?

Tijdens normale, rustige beweging volgt de band of kabel de gebruiker. Wanneer de gebruiker dichter naar het apparaat beweegt, wordt het verbindingsmiddel automatisch opgerold. Wanneer de gebruiker zich verder van het apparaat verwijdert, rolt het uit.

Bij een val ontstaat een plotselinge versnelling. Het remmechanisme reageert hierop en stopt de verdere uitloop. Sommige modellen bevatten daarnaast een geïntegreerde energieabsorber die de belasting tijdens het afremmen helpt beperken.

Het werkingsprincipe lijkt op dat van een autogordel, maar een valstopblok is speciaal ontwikkeld en gecertificeerd voor persoonlijke valbeveiliging.

Valstopblok of vallijn?

Een traditionele vallijn heeft een vaste of handmatig verstelbare lengte. Daardoor kan tijdens het werk losse lijn ontstaan. Bij een val moet deze overtollige lengte eerst worden afgelegd voordat het systeem de gebruiker opvangt.

Een valstopblok houdt de verbinding automatisch kort. Hierdoor kan de mogelijke vrije valafstand in veel situaties worden beperkt. De daadwerkelijke valafstand blijft afhankelijk van onder andere de plaats van het ankerpunt, de remafstand en de positie van de gebruiker.

Een valstopblok is niet altijd de beste oplossing. Bij werkzaamheden met weinig bewegingsruimte kan een korte vallijn of begrenzingssysteem geschikter zijn.

Verschillende soorten valstopblokken

Valstopblokken zijn verkrijgbaar in verschillende uitvoeringen. Een valstopblok met band is relatief licht en compact. Deze uitvoering wordt veel gebruikt bij kortere werklengtes en mobiele werkzaamheden.

Een valstopblok met staalkabel is robuust en vaak beschikbaar in grotere lengtes. Deze modellen worden veel toegepast in de bouw, industrie en bij vaste werkplekken.

Een valstopblok met lier combineert automatische valopvang met een reddingsfunctie. Na een val kan een persoon met de geïntegreerde lier naar een geschikte reddingspositie worden gebracht.

Valstopblokken volgens EN 360

Automatische valstopapparaten voor persoonlijke valbeveiliging vallen doorgaans onder EN 360. Deze norm heeft betrekking op valstopapparaten met een automatisch oprollend verbindingsmiddel en een zelfactiverende remfunctie.

Dat een valstopblok aan EN 360 voldoet, betekent niet automatisch dat het in iedere positie of situatie mag worden gebruikt. Controleer altijd of het specifieke model is toegestaan voor:

• Verticale toepassing
• Horizontale toepassing
• Gebruik op voetniveau
• Gebruik over een rand
• Gebruik op een hellend dak
• Bevestiging aan het harnas
• Gebruik door personen met een hoger totaalgewicht

De toegestane toepassing staat in de handleiding en technische informatie van het product.

Boven het hoofd of op voetniveau gebruiken

Een valstopblok wordt bij voorkeur zo hoog mogelijk boven de gebruiker geplaatst. Hierdoor blijft de mogelijke vrije valafstand klein en wordt de kans op een slingerende val verminderd.

Bij verankering op voetniveau kan een aanzienlijk grotere valafstand ontstaan. Bovendien kan de band of kabel tijdens een val over een rand worden belast. Gebruik voor deze situatie uitsluitend een model dat daarvoor aantoonbaar is getest en toegestaan.

Horizontaal gebruik

Bij horizontaal gebruik kan de band of kabel tijdens een val in contact komen met de rand van een dak, vloer of constructie. Dit kan tot zware plaatselijke belasting leiden.

Niet ieder valstopblok is geschikt voor gebruik over een rand. Let bij een randtoepassing onder andere op:

• De vorm en scherpte van de rand
• De toegestane montagepositie
• De minimale afstand tot de rand
• De richting waarin een val kan plaatsvinden
• De aanwezigheid van een aanvullende absorber
• De voorgeschreven vrije valruimte
• Het risico op een slingerende val

Een rand getest valstopblok maakt niet iedere rand automatisch veilig. Volg altijd de specifieke voorwaarden van de fabrikant.

Benodigde vrije valruimte

Ook bij gebruik van een valstopblok is vrije ruimte onder de werkplek nodig. Het apparaat blokkeert niet zonder remafstand. Bovendien kunnen het harnas, het verbindingsmiddel en een aanwezige absorber tijdens de val verlengen.

Bij het bepalen van de vrije valruimte moet onder andere rekening worden gehouden met:

• De reactietijd en blokkeerafstand
• De remafstand van het apparaat
• De positie van het ankerpunt
• De lengte van de gebruiker
• Eventuele uitrekking van het harnas
• Doorbuiging van het ankersysteem
• Een aanvullende veiligheidsmarge
• Obstakels onder de gebruiker

Gebruik de berekening en tabellen van de fabrikant voor het betreffende model.

Het risico op een slingerende val

Wanneer een gebruiker ver opzij van het ankerpunt werkt, kan bij een val een slingerbeweging ontstaan. De gebruiker kan daardoor tegen een wand, constructie of ander obstakel botsen.

Werk daarom bij voorkeur zo recht mogelijk onder het ankerpunt. Is een groot horizontaal werkbereik nodig? Dan kan een horizontale leeflijn of ander geschikt systeem een betere oplossing zijn.

Het juiste valstopblok kiezen

Let bij je keuze op:

Kies niet automatisch voor het langste valstopblok. Een onnodig grote lengte kan extra gewicht, ruimte en onderhoud met zich meebrengen.

Controle vóór gebruik

Controleer het valstopblok vóór ieder gebruik volgens de instructies van de fabrikant. Controleer daarbij of de behuizing onbeschadigd is, of de band of kabel in goede staat verkeert, of het oprolmechanisme en het remmechanisme correct functioneren, en of er geen sprake is van vervorming of corrosie. Controleer daarnaast of de connectors onbeschadigd zijn, of de labels goed leesbaar zijn en of de periodieke inspectie nog geldig is.

Trek het verbindingsmiddel uitsluitend uit op de manier die in de handleiding wordt aangegeven. Voorkom dat een volledig uitgerolde band of kabel ongecontroleerd terug in de behuizing schiet.

Trek het verbindingsmiddel alleen uit op de manier die in de handleiding wordt aangegeven. Voorkom dat een volledig uitgerolde band of kabel ongecontroleerd terug in de behuizing schiet.

Onderhoud en periodieke inspectie

Houd het apparaat schoon en droog. Breng geen olie, vet of andere middelen aan, tenzij de fabrikant dit uitdrukkelijk voorschrijft. Open de behuizing niet zelf; het interne mechanisme staat vaak onder veerspanning en mag uitsluitend door daarvoor bevoegde partijen worden onderhouden.

Laat het valstopblok periodiek inspecteren door een deskundige en leg de controles vast. Na een valbelasting moet het apparaat direct buiten gebruik worden gesteld en volgens de instructies van de fabrikant worden beoordeeld.

Waarom valstopblokken kopen bij Valbeveiligingswebshop.nl?

Bij Valbeveiligingswebshop.nl vind je automatische valstopapparaten voor uiteenlopende professionele toepassingen. We leveren onder andere betrouwbare oplossingen van ELLERsafe en helpen je graag bij het kiezen van de juiste lengte en uitvoering.

Hulp nodig bij het kiezen?

Vertel ons waar het valstopblok wordt gebruikt, hoeveel bewegingsruimte nodig is en waar het ankerpunt zich bevindt. Vermeld ook of sprake is van horizontaal gebruik, een mogelijke randbelasting of een benodigde reddingsfunctie. Dan helpen we je graag een passende uitvoering te vinden.