Evacuatiesystemen

---

Wat is een evacuatiesysteem?

Een evacuatiesysteem is een vooraf samengesteld systeem waarmee een persoon in een noodsituatie vanaf hoogte kan afdalen of worden gered. Het bestaat doorgaans uit een afdaal- of reddingsapparaat, een geschikt touw, connectors en eventueel een hijsfunctie.

Sommige systemen zijn bedoeld voor zelfevacuatie. Andere worden door een redder bediend. Er bestaan ook systemen waarmee meerdere personen na elkaar kunnen worden geëvacueerd.

Wanneer is een evacuatiesysteem nodig?

Bij werkzaamheden op hoogte moet vooraf worden bepaald hoe een gebruiker na een incident snel kan worden geholpen. Een evacuatiesysteem kan onder andere nodig zijn bij:

• Werkzaamheden op windturbines
• Onderhoud aan masten en kranen
• Werkzaamheden op daken en staalconstructies
• Industriële installaties
• Hoogbouw en technische torens
• Besloten ruimten
• Rope access werkzaamheden
• Situaties waarin normale vluchtroutes niet bereikbaar zijn

Wachten op externe hulpdiensten kan bij een hangend slachtoffer te lang duren. De organisatie moet daarom beschikken over een reddingsmethode die past bij de aanwezige risico’s.

Zelfevacuatie of begeleide evacuatie

Bij zelfevacuatie brengt de gebruiker zichzelf met het apparaat naar een veilige locatie. Hiervoor moet de gebruiker bij bewustzijn zijn en het systeem zelfstandig kunnen bedienen of een vooraf voorbereid systeem kunnen activeren.

Bij een begeleide evacuatie wordt de persoon door een redder of collega neergelaten. Het apparaat kan dan vanaf een ankerpunt of veilige werkpositie worden bediend.

Welke methode geschikt is, hangt af van de werkzaamheden, kennis van de gebruikers en mogelijke noodsituaties.

Evacuatiesysteem met hijsfunctie

Na een val kan een persoon onder een dakrand, bordes of constructie hangen. Direct neerlaten is dan niet altijd mogelijk. Een systeem met hijsfunctie kan worden gebruikt om het slachtoffer eerst iets omhoog te brengen en uit het oorspronkelijke valbeveiligingssysteem vrij te maken.

Daarna kan de persoon gecontroleerd worden neergelaten of naar een veilige positie worden gehesen. Controleer per systeem welke hijsrichting en belasting zijn toegestaan.

Pendelsystemen voor meerdere personen

Bij sommige evacuatieapparaten kunnen beide uiteinden van het touw worden gebruikt. Wanneer één persoon afdaalt, beweegt het andere touwuiteinde omhoog. Vervolgens kan aan die zijde een volgende gebruiker worden aangesloten.

Dit wordt een pendel- of shuttlewerking genoemd en kan praktisch zijn wanneer meerdere personen vanaf dezelfde locatie moeten worden geëvacueerd. Controleer hoeveel opeenvolgende afdalingen en welke totale afdalingsenergie voor het apparaat zijn toegestaan.

Afdalingshoogte en touwlengte

De touwlengte moet passen bij de volledige route naar een veilige locatie.

Houd rekening met:
• De verticale afdalingshoogte
• De positie van het ankerpunt
• De afstand tot het aansluitpunt van de gebruiker
• Eventuele omleidingen
• De benodigde extra lengte voor bediening
• Mogelijke obstakels
• De locatie waar de gebruiker veilig kan landen

Een te kort touw kan een evacuatie onmogelijk maken. Een onnodig lang touw kan de inzet en opslag juist minder overzichtelijk maken.

Normering van evacuatie- en reddingssystemen

Reddingsafdaalapparaten kunnen onder EN 341 vallen. Apparaten waarmee personen tijdens een reddingsactie omhoog worden gebracht, kunnen onder EN 1496 vallen.

Een evacuatiesysteem kan uit meerdere gecertificeerde onderdelen bestaan. Controleer altijd de normering en toegestane configuratie van het complete systeem.

Het belang van een reddingsplan

Alleen een evacuatiesysteem aanschaffen is niet voldoende. Voor aanvang van de werkzaamheden moet een reddingsplan worden opgesteld waarin staat:

• Welke noodsituaties kunnen ontstaan
• Welk systeem wordt gebruikt
• Waar het systeem wordt opgeborgen
• Welke ankerpunten beschikbaar zijn
• Wie de redding uitvoert
• Hoe hulpdiensten worden gewaarschuwd
• Langs welke route wordt geëvacueerd
• Hoe gebruikers worden getraind
• Hoe regelmatig wordt geoefend

Het systeem moet snel bereikbaar en direct inzetbaar zijn. Een evacuatieset die in een afgesloten opslagruimte of op een andere verdieping ligt, kan tijdens een noodsituatie onbruikbaar blijken.

Opleiding en oefenen

Evacueren en redden zijn specialistische handelingen. Gebruikers moeten weten hoe ze het systeem aansluiten, bedienen en controleren. Oefen de procedure regelmatig onder veilige en gecontroleerde omstandigheden.

Training helpt ook om praktische problemen zichtbaar te maken. Denk aan een te korte lijn, een onbereikbaar ankerpunt of een obstakel in de geplande afdalingsroute.

Opslag en inspectie

Bewaar het evacuatiesysteem droog, schoon en beschermd tegen UV-straling, chemicaliën en beschadiging. Sommige systemen kunnen in een verzegelde of beschermende verpakking worden bewaard, zodat ze langere tijd inzetbaar blijven.

Controleer het systeem volgens de intervallen en instructies van de fabrikant. Let daarbij op:

• De staat van het touw
• De werking van het apparaat
• De connectors en sluitingen
• Beschadigingen aan de verpakking
• De aanwezigheid van alle onderdelen
• De leesbaarheid van labels
• De registraties en inspectiedatum

Na daadwerkelijk gebruik of belasting moet het systeem worden beoordeeld voordat het opnieuw wordt ingezet.

Evacuatiesysteem kopen bij Valbeveiligingswebshop.nl

Bij Valbeveiligingswebshop.nl vind je professionele evacuatie- en reddingssystemen van betrouwbare merken zoals Petzl en ELLERsafe. We helpen je graag bij het kiezen van een systeem dat past bij de werklocatie, afdalingshoogte en geplande evacuatiemethode.

Neem bij twijfel contact met ons op. Geef daarbij aan hoeveel personen aanwezig zijn, welke hoogte moet worden overbrugd en of naast afdalen ook een hijsfunctie nodig is. Zo kunnen we gericht met je meedenken.